4-2-2600x4752headerimage3eheaderimage2e

Verzuimbeheersing is onze passie

Baken 5 is een vooruitstrevende arbodienstverlener met een unieke integrale aanpak. Het combineren van proactieve verzuimbegeleiding, financiële expertise en duurzame inzetbaarheid van het personeel leidt gegarandeerd tot meer rendement.

Presenteïsme; de oorzaken

Door Elbert-Jan van Zetten | Beter (www.betervitaal.nl) | 16 maart 2015
In mijn vorige blog introduceerde ik het begrip presenteïsme. Dat begrip heb ik omschreven als de situatie waarin een medewerker die arbeidsongeschikt is toch aan het werk gaat. Uit het rekenvoorbeeld in het vorige blog blijkt dat de kosten van dit fenomeen flink oplopen. Dat maakt het interessant om te kijken naar de oorzaken die ten grondslag liggen aan presenteïsme.

Zijn er aanwijsbare oorzaken voor dit kostenverhogende verschijnsel?

Verschillende studies wijzen oorzaken aan die zowel met werk als privé te maken hebben. Ik benoem hieronder een aantal factoren die bijdragen aan een verhoging van presenteïsme.
  • Allereerst de hoogte van de ‘werkmoraal’. Werknemers die zichzelf als ‘onmisbaar’ zien en daarbij eigenlijk ‘te’ betrokken zijn bij het werk (overcommitment). Dat idee leidt tot een verhoogde druk om maar aanwezig te zijn en te blijven.
  • Ook ‘loyaliteit’ is een veelbesproken term. De werknemer die zijn collega’s en/of cliënten ‘niet tekort te wil doen’. Doorgaans ‘uit loyaliteit’ en er ‘trots’ op is om er ‘altijd te zijn’. Desnoods ten koste van je gezondheid.
  • Als laatste noem ik de ‘pressure to attend’. De medewerker die niet improductief aan de kantlijn wil zitten vanwege de sociale druk van collega’s om (gezien de hoge werkdruk) door te werken.

Belemmerende overtuigingen

Bovenstaand gedrag duidt vooral op belemmerende overtuigingen ten aanzien van de werkhouding. Er wordt veel waarde gehecht aan betrokkenheid, loyaliteit en klantvriendelijkheid. Terecht natuurlijk, zolang de medewerker de regie over zijn gezondheid neemt en kan nemen. Een verlaagde productiviteit en uiteindelijk langdurige arbeidsongeschiktheid levert echter niemand wat op. De werknemer niet, de klant niet en ook de werkgever niet.

Opleidingsniveau en sociaaleconomische motieven

Dat presenteïsme meer voor komt bij lager opgeleiden wordt mede bepaald door sociaaleconomische motieven. Degenen die bijvoorbeeld vanwege minder scholing twijfels hebben omtrent hun persoonlijke economische positie en/of minder baanzekerheid hebben, zullen eerder geneigd zijn om ondanks gezondheidsklachten door te werken (TNO).

Zelf vraag ik me af op welke wijze de huidige aanhoudende economische crisis een bijdrage levert aan de toename van presenteïsme onder hoger geschoolden. Want ook onder die groep vallen ondertussen klappen en die leiden ongetwijfeld tot onzekerheid over de eigen positie van collega’s.

In mijn volgende en laatste blog over presenteïsme zal ik ingaan op uitingsvormen en de aanpak van presenteïsme.